https://craftartista.blogspot.gr

Δευτέρα, 4 Δεκεμβρίου 2017

Η νάκα και το μπεσίκι (σαρμανίτσα)


Του Βαγγέλη Μητράκου
 
 
Κάποτε τα μωρά παιδιά δεν είχαν παιδικό δωμάτιο ούτε καν κρεβατάκι. 


 Η μάνα είχε (γιαγιά προς γιαγιά κληρονομιά) μια νάκα από χοντρό πανί ή από δέρμα, έβαζε μέσα το μωρό, το τύλιγε με κανά υφαντό του αργαλειού, το κοβε στον ώμο κι αμολιότανε για το όργωμα, για τη σπορά, για τον θέρο, για το αλώνισμα, για τον μύλο, για τον τρύγο, για το πλύσιμο και το κοπάνισμα στη βρύση και στο ποτάμι, για τα πρόβατα...
Κρέμαγε τη νάκα με το παιδί (καλά βυζαγμένο για να μην κλαίει) από ένα γερό κλαρί κι άρχιζε τις δουλειές της. Και η νάκα με το μωρό κουνιόταν πέρα δώθε από το αεράκι και τα πουλιά από τα κλαδιά νανούριζαν το μωρό με τα γλυκοκελαηδήματά τους κι όταν το ξυπνούσε η μάνα του για να το ξαναβυζάξει είχε το μωρό τα μάγουλά του κατακόκκινα σαν γινωμένο ρόδι του καλοκαιριού και τα μάτια του είχαν μαζέψει μέσα τους όλο το χρυσάφι του ήλιου και το γαλάζιο τ ουρανού.





Αργά το βράδυ ξεκρέμαγε η μάνα τη νάκα απ το κλαρί, την πέρναγε ξανά στον ώμο κι έπαιρνε το μονοπάτι για το σπίτι. Άλλαζε το μωρό, το βύζαινε και το ʼβαζε μετά στο μπεσίκι (σαρμανίτσα), φτιαγμένο με το χέρι από ξύλο καλό, στολισμένο με ζωγραφιές από λουλούδια και πουλάκια και χρώματα, κάποιες φορές σκαλιστό, κι ύστερα με το πόδι (για να χει τα χέρια ελεύθερα για τη ρόκα, για το ξεσπύρισμα του καλαμποκιού και των ξερών φασολιών, για το ξάσιμο του μαλλιού, για το πλέξιμο και το κέντημα...) κούναγε το μπεσίκι πέρα-δώθε, πέρα-δώθε, πέρα-δώθε...Ήταν έτσι κατασκευασμένη που με το πόδι της Γιαγιάς, της Μάνας ή της μεγάλης Αδερφής κυλιόταν κατά το ήμισυ και στο πλάϊ βοηθώντας το μωρό ή το μικρό παιδί να το πάρει ο ύπνος, να κουνιέται πέρα δώθε και έτσι να πάψει να λιγώνει(λίγωσε από το κλάμα λέγαμε) και για να κοιμάται ευκολότερα.
Τα πλαϊνά του ήταν με στενές σανιδούλες (πήχες) για να μην υπάρχει φόβος να πέσει κάτω το μωρό και προς το κεφάλι ήταν ψηλότερο σε σχέση με τα πόδια.
Κι ο ύπνος πάντα βέβαια με το νανούρισμα ή με το τραγούδι. "...με τό' νασ χέρι κούναμε και με τα χέρια σ' γνέσε ..." λέει το τραγούδι της Χάϊδως.
Και το μωρό στη σαρμανίτσα, γεμάτο από τη ζωή που ρούφηξε όλη τη μέρα, νανουρισμένο από το ρυθμικό, μαλακό κούνημα, από τις σιγανοκουβέντες, τα παραμύθια και τα τραγούδια, πέταγε στους εφτά ουρανούς και κλείνανε τʼ αγγελικά του μάτια κι ακουγόταν η ανασούλα του καθώς, λένε, ακούγεται το αεράκι σαν περνά μέσα από τα δέντρα του Παραδείσου.
 Και μετά σβήνανε οι λάμπες και τα λυχνάρια, πλάγιαζαν κι οι μεγάλοι κι οι μικροί στρωματσάδα αποκαμωμένοι από τον κάματο της ημέρας κι άφηναν το νανούρισμα του χωριού να τους πάρει στην αγκαλιά του...τη φωνή του γκιόνη από την αντικρινή ράχη, το μονότονο τραγούδι των τριζονιών μέσα στις φυλλωσιές του κήπου, το αλύχτημα των σκύλων προς στο φεγγάρι, το γκάρισμα από ένα γαϊδούρι που είχε αϋπνίες, το χτύπημα από τις οπλές των αλόγων στο κατώι, την κραυγή ενός τσακαλιού που ετοιμαζόταν να βγει για κυνήγι στην πέρα ράχη, το τροκάνι μιας γίδας που ξυνότανε νυχτιάτικα.
Κι αύριο μέρα του Θεού θα ξημέρωνε! Κι αύριο το φως του ήλιου θα ξύπναγε γλυκά τα όνειρα  των ανθρώπων!





Η κούνια και ο ύπνος του μωρού και του παιδιού είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με το Νανούρισμα.
Νανούρισμα με τραγούδια, με παραμύθια, με ιστορίες. Νανουρίσματα και ταχταρίσματα αγάπης και τρυφερότητας όπως το παρακάτω που έμαθα από την αείμνηστη Μάνα μου την Κατέρω(Κατερίνη) και το κατέγραψα.

Κατέβα, ύπνε, απ' τα βουνά
κι έλα να βοηθήσεις
τούτο μικρό παιδάκι μου
να πάψει να λιγώνει…
Κοιμήσου εσύ πουλάκι μου
κι εγώ θα σε κουνάω.

Θα ξεδιαλέξω να σου πω
το πρώτο παραμύθι
για να σε πάρουν τα όνειρα…
με τις δουλειές μου να πιαστώ
γιατί η μέρα σώνει…

Κοιμήσου αγγελούδι μου
όσο να ξημερώσει
να πάει ο ήλιος νια τριχιά,
η μέρα να ζεστάνει!!!
Σε θέλω αητό να πέτεσαι
ξεφτέρι να ζυγιάζεις!!!
  






Ενα μικρό μικρούσικο , μικρό στη σαρμανίτσα .
Εχει σαρμάντσα παρδαλή , φασκιά , μαλαματένια .
Τρεις βαϊοπούλες το κουνούν και τρεις το κανακεύουν
κι η μια την άλλη λέγανε κι η μια την άλλη λένε :
Ελάτε ν’ αγοράσουμε κουδούνια με χεράκια
για να τ’ ακούει η μάνα του να χαίρεται η καρδιά της ,

για να τ’ ακού ο πατέρας του ν’ αρέσκεται η καρδιά του .
Νάνι, ω ,ω ,ω,…….



 


Κοιμήσου καλορίζικο και καλοτελειωμένο,
που σ’ εχ’ αφέντης ο Χριστός καλά μελετημένο.
Κοιμήσου, που να σε χαρεί η μάνα που σε γέννα
κι αφέντης όπου σ’ έκανε να ιδεί καλά ‘πο σένα.
Ο ύπνος μου στα μάτια σου και η γεια μου στη χαρά σου
και η αγρυπνιά σου μετ’ αμέ να κάνουν τα προικιά σου.



 
Κοιμάται εμένα ο σκρίνος μου
και πώς θα τον ξυπνήσω,
πού θα βρω διαμαντόπετρες
να τον πετροβολήσω;
Ζαλίζομαι, ζαλίζομαι
όταν σε συλλογίζομαι.
Κοιμάται εμένα ο σκρίνος μου
και πώς θα τον ξυπνήσω;
Να πάρω το ροδόσταμο
να τον δροσολογήσω.
Ζαλίζομαι, ζαλίζομαι
όταν σε συλλογίζομαι.



Πάρε το ύπνε το παιδί,
κι άμε το στα περβόλια.
Γέμισε τα στηθάκια του,
γαρύφαλλα και ρόδα.
Κοιμήσου εσύ , μωράκι μου,
σε κούνια καρυδένια,
σε ρουχαλάκια κεντητά
και μαργαριταρένια.
Κοιμήσου με τη ζάχαρη,
κοιμήσου με το μέλι
και νίψου με το ανθόνερο,
που νίβονται οι αγγέλοι.





 

Τρίτη, 21 Νοεμβρίου 2017

Μιά πρόσκληση, μιά πρόκληση ...και ο Θεός βοηθός....





Μια πρόσκληση, μια πρόκληση, πέταξε στον αέρα
και αναστάτωση έφερε, στο FB πέρα ως πέρα !!!
Κεντήστρες προσκαλέστηκαν, σ΄ένα συλλογικό,
και ενθουσιαστήκανε με τρόπο…..μαγικό !!!
Πριν πιάσουν τα βελόνια τους μαζί με τις κλωστές,
ξεκίνησαν τα σχέδια, να ψάχνουν βιαστικές,
ανοίξαν τα μπαούλα τους, βαλίτσες και συρτάρια,
αρχεία υπολογιστών , και κούτες στα πατάρια…
Ομάδα φτιάξανε ευθύς , να λένε τα δικά τους
με ζήλο επιδοθήκανε, εις τα συλλογικά τους !!!
Περίσσιος ενθουσιασμός και η έξαψη μεγάλη,
σαν τη φωτιά τις τύλιξε , τη μία μετά την άλλη…
Μία ιδέα που έδωσε στη φαντασία φτερά,
και στις ψυχές τους χάρισε ανείπωτη χαρά,
κάθε κεντήστρα λαχταρά, να την υλοποιήσει
κι ελληνικό πολιτισμό με τέχνη να κεντήσει !!!


Αφιερωμένο με αγάπη σε όλες τις φίλες και σε κάθε μία ξεχωριστά, της Ομάδας 
« Η συντροφιά του Συλλογικού κεντήματος»
Κλαυδία Μάμαλη Νοέμβριος 2017

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ !!!
  
Μία έννοια μεγαλειώδης και υπέροχη θα ζωντανέψει με βελόνα και κλωστή από τα χέρια μας, τη φαντασία μας, το μεράκι μας !!! Σε ύφασμα ΑΙΝΤΑ εκρού (4.5 βελονιές στο 1 εκατοστό ή γιά μεγάλα θέματα, 5.5 βελονιές στο 1 εκατοστό ) θα κεντήσουμε όποιο θέμα επιλέξουμε, συναφές με τις 3 χρονικές περιόδους της Ελληνικής ιστορίας : ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ, ΒΥΖΑΝΤΙΟ, ΝΕΩΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ. Κάθε μία από εμάς καλείται να κεντήσει ένα ή περισσότερα κομμάτια.Το κάθε κομμάτι θα πρέπει να περιλαμβάνει μοτίβο, ή παράσταση κλπ Ρητό, στίχους, απόσπασμα κειμένου, μαντινάδα, παροιμία κλπ και το σύνολο θα πρέπει να περικλείεται από μπορντούρα της επιλογής μας. Ολα τα  κεντημένα κομμάτια θα ενσωματωθούνε σε κάμποτο ώστε να αφηγηθούνε την ιστορική συνέχεια του Ελληνικού πολιτισμού !!!

Φίλες συνοδοιπόροι στο πρωτοποριακό εγχείρημα του Συλλογικού κεντήματος, πρωταρχικό μας μέλημα  η συγκέντρωση υλικού....θα ξεκινήσουμε να κεντάμε όταν θα έχουμε κάνει το σχετικό πλάνο επί χάρτου, τότε θα γνωστοποιηθεί και στην κάθε συμμετέχουσα τι ακριβώς θα κάνει....στο μεταξύ είναι όμορφο να ανταλλάσσουμε τις ιδέες μας και να βοηθάμε στην αναζήτηση.... γι΄αυτό δημιουργήσαμε στο FB την Ομάδα : Η ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥ ΚΕΝΤΗΜΑΤΟΣ 

Καλείσθε λοιπόν να συμπληρώσετε τον παρακάτω κατάλογο που στη συνέχεια θα προχωρήσουμε στην επεξεργασία ανάλογα με το υλικό που θα... μπορέσουμε να συγκεντρώσουμε....
Επί του προκειμένου λοιπόν :

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ



Ο Ασκληπιός και ο Ορκος του Ιπποκράτη θεωρώ ότι πρέπει να έχουνε τη θέση τους . Αναζητάμε σχετικά σχέδια.
Η έννοια της Δικαιοσύνης επίσης , νομίζω ότι δεν πρέπει να λείπει. Αναζητάμε σχέδια.
Η Φιλοσοφία . Τι σχετικό μπορούμε να συμπεριλάβουμε;;;
Ο Μέγας Αλέξανδρος
Οι 12 Θεοί
Οι Ολυμπιακοί Αγώνες
ΑΛΦΑΒΗΤΟ
Δελφικά παραγγέλματα (Θα τα κεντήσει η Νίκη Πολιτιάνου)
ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ
ΤΕΧΝΕΣ (Θέατρο, Γλυπτική, Ποίηση...)


ΒΥΖΑΝΤΙΟ




Δικέφαλος αετός
Αγία Σοφία (Θέλει να την κεντήσει η Αφροδίτη Τσάλου, λόγω καταγωγής) αναζητάμε σχέδιο (έχει βρεθεί κάποιο αλλά είναι πολύ μεγάλο) συνεχίζουμε την αναζήτηση ποιά φίλη έχει πρόσβαση σε ρώσικες σελίδες;;;
Εικόνες
Ψηφιδωτά

Κείμενα 
Υμνοι


ΝΕΩΤΕΡΟΙ ΧΡΟΝΟΙ



Χάρτης
Σχέδια παραδοσιακών φορεσιών
Αποσπάσματα ποιημάτων κλπ
Εικόνες , τοπία,
Χάρτης της Ελλάδας
Εθνικός Υμνος και ελληνική σημαία



Εχουμε μπόλικη δουλειά !!! Ας ξεκινήσουμε !!!

Τρίτη, 31 Οκτωβρίου 2017

"ΠΑΡΩΔΙΑ" ΤΟΥ «ΑΝ» ΤΟΥ ΚΙΠΛΙΝΓΚ~





 Αν ημπορείς την παλαβή να κάνεις, όταν οι άλλοι
σου κάνουνε το γνωστικό κι όλοι σε λένε φταίχτη·
αν δεν πιστεύεις τίποτα κι άλλοι δε σε πιστεύουν·
αν σχωρνάς όλα τα δικά σου, τίποτα των άλλων·
κι αν το κακό, που πας να κάνεις, δεν το αναβάλλεις
κι αν σ’ όσα ψέματα σου λεν με πιότερ’ απανταίνεις·
κι αν να μισείς ευφραίνεσαι κι όσους δε σε μισούνε
κι αν πάντα τον πολύξερο και τον καλόνε κάνεις.
Αν περπατάς με την κοιλιά κι ονείρατα δεν κάνεις
κι αν να στοχάζεσαι μπορείς μονάχα το ιντερέσο·
το νικημένο αν παρατάς και πάντα διπλαρώνεις
το νικητή, μα και τους δυο ξετσίπωτα προδίνεις·
αν ό,τι γράφεις κι ό,τι λες, το ξαναλέν κι οι άλλοι
γι’ αληθινό — να παγιδεύουν τον κουτό κοσμάκη·
αν λόγια κι έργα σου καπνόν ο δυνατός αέρας
τα διαβολοσκορπά κι εσύ ξαναμολάς καινούριον.
Αν όσα κέρδισες μπορείς να τα πληθαίνεις πάντα
και την πατρίδα σου κορώνα γράμματα να παίζεις·
κι αν να πλερώνεις την πεντάρα, που χρωστάς, αρνιέσαι
και μόνο να πληρώνεσαι σωστό και δίκιο το ’χεις·
αν η καρδιά, τα νεύρα σου κι ο νους σου εν αμαρτίαις
γεράσανε κι όμως εσύ τα στύβεις ν’ αποδίδουν·
αν στέκεις πάντα δίβουλος και πάντα σου σκυμμένος
κι όταν φωνάζουν οι άλλοι «εμπρός!» εσύ φωνάζεις «πίσω!»
Αν στην πλεμπάγια να μιλάει αρνιέται η αρετή σου
κι όταν ζυγώνεις δυνατούς, στα δυο λυγάς στη μέση·
κι αν μήτε φίλους μήτ’ εχθρούς ποτέ σου λογαριάζεις
και κάνεις πως τους αγαπάς, αλλά ποτέ κανέναν·
αν δεν αφήνεις ευκαιρία κάπου να κακοβάνεις
και μόνο, αν κάνεις το κακό, η ψυχή σου γαληνεύει,
δικιά σου θα ’ναι τούτ’ η Γης μ’ όλα τα κάλλη που ’χει
κι έξοχος θα ’σαι Κύριος, αλλ’ Άνθρωπος δε θα ’σαι!

Κώστας Βάρναλης



 

Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

ΑΝΕΜΟΛΟΓΙΟΝ.....



α. Οι οκτώ του ανεμολόγιου
Οι σημάντορες άνεμοι που ιερουργούν που σηκώνουν το πέλαγος σαν Θεοτόκο, που φυσούν και ανάβουνε τα πορτοκάλια που σφυρίζουν στα όρη κι έρχονται:
Ο Μαΐστρος,  ο Λεβάντες,  ο Γαρμπής, ο Πουνέντες, ο Γραίγος,  ο Σιρόκος,  η Τραμουντάνα,  η Όστρια.
Οδυσσέας Ελύτης,   "Δοξαστικόν" του Άξιον Εστί:
1. ο ΒΟΡΙΑΣ και ο ΝΟΤΙΑΣ
Του μικρού βοριά παράγγειλα, να 'ναι καλό παιδάκι.
Μη μου χτυπάει πορτόφυλλα και το παραθυράκι.
Οδυσσέας Ελύτης

Όταν οι μεγάλες τιμές βαρομετρικής πίεσης βρίσκονται στα βόρεια του σημείου που βρισκόμαστε, τον άνεμο που θα γεννηθεί οι ναυτικοί τον λένε ΤΡΑΜΟΥΝΤΑΝΑ, λέξη με γιαγιά βενετσιάνα που εκτοπίζει την ελληνίδα ΒΟΡΙΑΣ στην καραβίσια γλώσσα.
Ωστόσο η «Βοριάς»  διατηρείται ζωντανή στη γλώσσα των βοσκών, των γεωργών και των ανθρώπων της πόλης. Φυσάει κυρίως τον χειμώνα είναι ο ισχυρότερος από τους άλλους επτά που σχετίζονται με σημεία του ορίζοντα. Οι ποιητές συγκινούνται συνήθως από την έντασή του,
ΒΟΡΙΑΣ χτυπάει την πόρτα μου και στην ψυχή μου αγιάζι και στα πικρά τα μάτια μου στιγμή στιγμή βραδιάζει
 Δημήτρης Χριστοδούλου, στίχος σε τραγούδι του Μίκη Θεοδωράκη
ενώ ο Γιάννης Τσαρούχης στο δικό του « Ανεμολόγιο» τον φαντάζεται σε ηλικία ωριμότητας με γκρίζα γενειάδα και έτσι τον ζωγραφίζει.anemoiexounonomata
Καμιά φορά που δεν είναι τόσο ισχυρός οι στεριανοί τον λένε βοριαδάκι.
Όταν οι μεγάλες τιμές βαρομετρικής πίεσης βρίσκονται στα νότια του σημείου που βρισκόμαστε, τον άνεμο που θα γεννηθεί οι ναυτικοί τον λένε ΟΣΤΡΙΑ, λέξη με γιαγιά βενετσιάνα που εκτοπίζει την ελληνίδα ΝΟΤΙΑΣ στις συζητήσεις πάνω στο καράβι.
Ωστόσο στη γλώσσα των στεριανών η «Νοτιάς»  διατηρείται. Για τους στεριανούς της νότιας Ευρώπης ο Νοτιάς είναι υγρός μπορεί να φέρει και τη βροχή και εάν συμβεί να είναι «μαλακός» προσφέρει έως και απόλαυση.  
οξειδώθηκα μες στον ΝΟΤΙΑ των ανθρώπων
μακρινή μητέρα ρόδο μου αμάραντο.
Οδυσσέας Ελύτης
Ο Γιάννης Τσαρούχης τον φαντάζεται νεαρό και αμούστακο να κρατάει πήλινο δοχείο νερού και να το αδειάζει.
2.  ΛΕΒΑΝΤΕΣ και ΠΟΥΝΕΝΤΕΣ
Ο ανατολικός άνεμος που έρχεται από την ανατολή είναι για τους ναυτικούς ΛΕΒΑΝΤΕΣ. Η λέξη, με λατινική καταγωγή, την χρησιμοποιούσαν Τζενοβέζοι και Βενετσιάνοι,  έχει σε μεγάλο βαθμό υιοθετηθεί και από τους Έλληνες, εκτοπίζοντας μέχρι ενός σημείου την ελληνικής καταγωγής Απηλιώτης.
Ο δυτικός άνεμος, στη γλώσσα των ναυτικών είναι ΠΟΥΝΕΝΤΕΣ, όπως λέει και ο καπετάν Γρηγόρης. Η λέξη, με λατινική καταγωγή, την χρησιμοποιούσαν Τζενοβέζοι και Βενετσιάνοι, έχει λιγότερο περάσει στους στεριανούς Έλληνες οι οποίοι συνήθως προτιμούν την ελληνικής καταγωγής  ΖΕΦΥΡΟΣ.
3.  ΓΡΕΓΟΣ και ΓΑΡΜΠΗΣ.
Ο Βορειοανατολικός άνεμος στη γλώσσα των ναυτικών είναι ΓΡΕΓΟΣ. Για τους Βενετσιάνους που ταξίδευαν στη Μεσόγειο ήταν άνεμος grego «ερχόταν» δηλαδή από τη χώρα των Γραικών, την Ελλάδα.  Σε ορισμένες περιοχές της Ελλάδας ο ίδιος άνεμος λέγεται ΜΕΣΗΣ.
Ο Νοτιοδυτικός άνεμος στη γλώσσα των ναυτικών είναι ΓΑΡΜΠΗΣ, λέξη καταγόμενη από βενετσιάνικο garbin. Για τους στεριανούς Έλληνες είναι ΛΙΒΑΣ, λέξη με γιαγιά στην αρχαία Ελλάδα
.
4.  ΜΑΪΣΤΡΟΣ και ΣΟΡΟΚΟΣ.
Ο Βορειοδυτικός άνεμος για τους ναυτικούς έχει το όνομα ΜΑΪΣΤΡΟΣ. Η λέξη,  λατινικής καταγωγής, συχνά αναφερόμενη και ως μαϊστράλι έχει κυριαρχήσει, και στην καθημερινή ζωή εκτοπίζοντας σε μεγάλο βαθμό την αρχαιοελληνική ΣΚΙΡΩΝ,
ενώ διατηρείται και ως μία από τις αγαπημένες στην ποίηση και στο τραγούδι.
και ο άλλος μαΐστρος με τ' απάνω του αψηλό μπογάζι
Οδυσσέας Ελύτης
Κι όταν φυσάει το μαϊστράλι  αγκαλιαστοί κι αγάλι αγάλι
με το καράβι των ονείρων το τρελό    θα ρίξουμ' άγκυρα στης λήθης το γιαλό
( παλιό τραγούδι, που άρεσε στη γιαγιά )
Ο νοτιοανατολικός άνεμος για τους ναυτικούς είναι ο ΣΙΡΟΚΟΣ. Τον λένε και Σορόκο. Για τον ίδιο άνεμο διατηρείται στην ελληνική γλώσσα και η λέξη ΕΥΡΟΣ,  αλλά την  Σορόκο την προτιμούν οι ποιητές.
Ο Νίκος Καββαδίας, ναυτικός και ποιητής ταυτόχρονα,
μας έχει δώσει εκείνο το εκπληκτικό
«ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΟΥ ΤΑ ΚΥΒΕΡΝΟΥΣΕ ΣΟΡΟΚΑΔΑ»
Τη νύχτα σου’ πα στο καμπούνι μια ιστορία,
την ίδια που όλοι οι ναυτικοί λένε στη ράδα,
τα μάτια σου τα κυβερνούσε ΣΟΡΟΚΑΔΑ
κι όλο μουρμούριζες βραχνά : ''Φάλτσο η πορεία...
CAMBAY'S WATER, Πούσι, Νίκος Καββαδίας
β. Όταν η στεριά συναντά τη θάλασσα
.
 ο ΜΠΑΤΗΣ      
Στο Παλαιό Φάληρο, όπως και σε κάθε παραθαλλάσιο τόπο, φυσάει και ΜΠΑΤΗΣ, άνεμος που κάνει συχνά την εμφάνισή του σε τραγούδια και σε ποιήματα
Ο ΜΠΑΤΗΣ με το διάφανό του φύσημα     Γέρνει πανί του ονείρου   Μακριά
Έρωτας την υπόσχεσή του μουρμουρίζει   Φλοίσβος
Οδυσσέας Ελύτης
Φυσάει ο ΜΠΑΤΗΣ φυσάει τ’  αγέρι  τρελό μικρό μου  δικό μου ταίρι
Τραγούδι αγαπημένο του κάποτε
Η ΦΥΣΙΚΗ.   
Το νερό έχει πολύ μεγαλύτερη ειδική θερμότητα από το γήινο έδαφος, κι αυτό θα πει ότι μια μάζα εδάφους ζεσταίνεται πιο εύκολα από ίσης μάζας ποσότητα νερού.  Εξ άλλου η ηλιακή ακτινοβολία όταν πέφτει στο γήινο έδαφος απορροφάται σε μεγάλο βαθμό, ενώ φθάνοντας στην επιφάνεια της  θάλασσας διεισδύει σε μεγάλο βάθος μέσα στο νερό. Κατά το κύλημα, λοιπόν, της μέρας η στεριά θερμαίνεται πιο γρήγορα από τη θάλασσα με συνέπεια να θερμαίνεται πιο γρήγορα και ο αέρας που υπάρχει πάνω της .
Ο αέρας συνεπώς πάνω από τη στεριά αποκτά μικρότερη πίεση από τον αέρα πάνω από τη θάλασσα με αποτέλεσμα να δημιουργείται ροή αέρα από τη θάλασσα προς τη στεριά. Είναι η θαλάσσια αύρα που οι Έλληνες τη λένε ΜΠΑΤΗ.
γ. Οι άνεμοι και οι εποχές
 Το ΜΕΛΤΕΜΙ
Ο Έρωτας. Το Αρχιπέλαγο.
Και η αμεριμνησία των μελτεμιών του
Οδυσσέας Ελύτης, ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ
Μελτέμι κυκλαδίτικο σε φέρνει πάλι πίσω
πως θελα να 'μουν θεός για να σε συγκρατήσω
 ( κυκλαδίτικο)
Μελτέμι μου μη σταματάς όπου φυσάς θα πάω
εσύ είσαι αυτό που έψαχνα γι’ αυτό και σ’ αγαπάω
Το μελτέμι, λέξη τουρκικής καταγωγής, εμφανίζεται συχνά στα θερινά λεξιλόγια των ανθρώπων του Αιγαίου. Είναι άνεμος βορειοδυτικός που πνέει τους μήνες του καλοκαιριού – μέχρι και αρχές του φθινόπωρου – σε όλο σχεδόν το Αιγαίο.
Οι αρχαίοι έλληνες τον έλεγαν «ετήσιο» και η σύγχρονη αγγλική λέξη για τους εποχικούς αυτούς ανέμους είναι Etesians.Είναι άνεμοι ψυχροί που δροσίζουν ευχάριστα το αιγαιοπελαγίτικο καλοκαίρι μολονότι επιβάλλουν ενίοτε και «απαγορευτικό» σε δρομολόγια μικρών σκαφών κυρίως.
Δημιουργούνται από ένα μεγάλο σύστημα υψηλών πιέσεων στα Βαλκάνια, βόρεια της Ελλάδας, και ένα σύστημα χαμηλών πιέσεων στην Μικρά Ασία.
δ. Το γήινο ανάγλυφο
ο ΒΑΡΔΑΡΗΣ της Θεσσαλονίκης
Φύσηξε ο Βαρδάρης και καθάρισε
Ήλιος λες και τελείωσε ο χειμώνας
Βγήκα μια βόλτα και μπροστά της βρέθηκα
Στάθηκα κι απόμεινα κοιτώντας
Νίκος Παπάζογλου
Φύσηξε τρελός Βαρδάρης
κάνει κρύο δυνατό
μη δακρύζεις κι αμφιβάλλεις
σαν Θεό μου σ’ αγαπώ
 Κώστας Βίρβος
( τραγούδι του Μίμη Πλέσσα)
Φύσαγε βαρδάρης,  στην Θεσσαλονίκη
και δεν είχα φράγκο,  ούτε για το νοίκι
Κώστας Βίρβος
( τραγούδι του Απόστολου Καλδάρα)
Με το ίδιο όνομα  το ΠΟΤΑΜΙ και ο ΑΝΕΜΟΣ. 700 περίπου χρόνια μετά τον Χριστό, σε εποχή Βυζαντινής αυτοκρατορίας  οι μογγόλοι Βαρδάροι εισβάλλουν στην κοιλάδα του Αξιού για να εγκατασταθούν τελικά εκεί, καλλιεργώντας εδάφη που τους παραχωρήθηκαν.
Γρήγορα αφομοιώθηκαν  από τους ντόπιους πληθυσμούς αλλά άφησαν τη λέξη Βαρδάρης ως συμπληρωματικό όνομα του ποταμού Αξιού – σε σύγχρονες σλαβικές γλώσσες, ο ποταμός  λέγεται  Вардар  Βαρδάρ - αλλά και στο όνομα του τοπικού ανέμου ο οποίος έπνεε και εξακολουθεί να πνέει στην περιοχή.
Ο Βαρδάρης κάνει περιοδικά την εμφάνισή του στη Θεσσαλονίκη ως ένας ξηρός βοριάς – ή βορειοδυτικός άνεμος – μεγάλης ταχύτητας.  Η εμφάνισή του στη Θεσσαλονίκη σχετίζεται και με το γήινο ανάγλυφο της περιοχής. Προέρχεται από το υψίπεδο των Σκοπίων και εισβάλλει στην ελληνική περιοχή από το άνοιγμα ανάμεσα στα βουνά Πάικο και Μπέλες. Διαρκεί δύο περίπου ημέρες και ενίοτε και τρεις έως τέσσερεις, αλλά κάνει αρκετές εμφανίσεις κατά τη διάρκεια της χρονιάς
ο ΛΙΒΑΣ που «καίει τα σπαρτά»
Των εχθρών τα φουσάτα περάσαν
σαν το ΛΙΒΑ που καίει τα σπαρτά
( το λέγαμε στο στρατό ως εμβατήριο)
Ο Λίβας, ένας από τους οκτώ του ανεμολόγιου, στο ελλαδικό ανάγλυφο είναι άνεμος ισχυρός αλλά πριν απόλα  ξηρός και θερμός. Η «γέννησή» του σχετίζεται με το ανάγλυφο της περιοχής. Αναπτύσσεται στην υπήνεμη πλευρά ενός ορεινού όγκου όταν ο ατμοσφαιρικός αέρας αναγκαστεί να υπερπηδήσει τον ορεινό αυτό όγκο.
Κατά την ανύψωσή τους στην προσήνεμη πλευρά, οι αέριες μάζες, εκτονώνονται αδιαβατικά και ψύχονται . Τα νέφη που σχηματίζονται δίνουν, συνήθως, βροχή κι ελευθερώνονται έτσι μεγάλα ποσά υδρατμών. Στη συνέχεια, ο σχεδόν χωρίς υδρατμούς αέρας που ξεπερνά τις κορυφές των ορεινών όγκων κατεβαίνει στην υπήνεμη πλευρά, συμπιέζεται αδιαβατικά και θερμαίνεται για να φθάσει έτσι θερμός και πολύ ξηρός στα  χαμηλά υψόμετρα.
Ο Άνεμος και η ΒΙΟΛΟΓΙΑ
Για πολλά από τα φυτά του πλανήτη μας ο αέρας αποτελεί μια μηχανή του σεξ. Το σιτάρι, το κριθάρι, το καλαμπόκι, τα ένα σωρό λουλούδια  και όχι μόνο για να μεγιστοποιήσουν τις πιθανότητες επικονίασης διασπείρουν τη ΓΥΡΗ τους και ο πιο άμεσος τρόπος είναι να την εναποθέσουν στον αέρα. Και αυτό συμβαίνει σε πάνω από τα εννέα δέκατα της χλωρίδας του πλανήτη Γη.
Τα ανεμόφυλλα φυτά παράγουν εκπληκτικές ποσότητες γύρης – ένας θύσανος αραβοσίτου παράγει έως και 5 εκατομμύρια κόκκους γύρης και ένα απλό φύσημα του ανέμου είναι ικανό να μεταφέρει την πανάλαφρη ΓΥΡΗ μισό χιλιόμετρο μακριά μέσα σε ένα δευτερόλεπτο, μια ταχύτητα υπερηχητική.  Η γύρη ταξιδεύει έτσι δεκάδες χιλιόμετρα σε ψάχνοντας για ταίρι. Για όσα ζουν στο βόρειο ημισφαίριο ο ΜαρτιοΑπρίλιος είναι εποχή που η ιεροτελεστία  συντελείται με μεγάλους ρυθμούς .
Ο ΑΝΕΜΟΣ και η ΓΛΩΣΣΑ
Γλώσσες του κόσμου
Οι Έλληνες λένε αέρας και άνεμος, οι αγγλόφωνοι   air και wind στην αγγλική,
Για τους Τούρκους ο αέρας είναι hava, χαβά – τη λέξη τη χρησιμοποιούν μεταφορικά και οι Έλληνες. Για τον άνεμο λένε rüzgar , ενώ στην αλβανική ο αέρας είναι αγέρ  ajër,  και ο άνεμος era. Από κει και πέρα
ΣΕ ΓΛΩΣΣΕΣ ΛΑΤΙΝΙΚΕΣ
air, vent στη γαλλική  aire, viento στα ισπανικά    aria, vento στα ιταλικά
ar, vento  λένε οι Πορτογάλοι   aer, vânt οι Ρουμάνοι
ΣΕ ΓΛΩΣΣΕΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ
Luft, Wind στα γερμανικά lucht, wind, ολλανδικά luft vind σουηδικά
luft vind δανέζικα       air vind νορβηγικά
ΣΕ ΓΛΩΣΣΕΣ ΣΛΑΒΙΚΕΣ   Με λατινική γραφή
powietrze , wiatr  πολωνικά     vzduchu, vítr  τσέχικα
zrak, vjetar  κροάτικα    zraka, veter σλοβένικα
Με κυριλλική γραφή
воздуха, ветер ρώσικα    въздух, вятър βουλγάρικα    ваздух, вјетар σέρβικα
ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ
levegő, szél ουγγρικά       ilmassa, tuuli φιλανδικά
Η απάντηση του Μπομπ Ντύλαν
Έβλεπε τον άνεμο να εισχωρεί στη γλώσσα και να την οδηγεί σε μεταφορές. Του άρεσε το ΠΟΙΟΣ ΚΑΛΟΣ ΑΝΕΜΟΣ Σ’ ΕΦΕΡΕ καθώς και το ΘΑ ΣΠΕΙΡΕΙ ΑΝΕΜΟΥΣ ΚΑΙ ΘΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ ΘΥΕΛΛΕΣ,   το ΑΝΕΜΟΜΑΖΩΜΑΤΑ και ΑΝΕΜΟΣΚΟΡΠΙΣΜΑΤΑ το υπονοούμενο της ταινίας ΟΣΑ ΠΑΙΡΝΕΙ Ο ΑΝΕΜΟΣ – Gone by the WIND – καθώς και της Ο Άνεμος Χορεύει Το Κριθάρι The Wind That Shakes the Barley
και πάνω απόλα εκείνο το
Blowin' In The Wind του Bob Dylan
How many roads must a man walk down   Before you call him a man?
Yes, 'n' how many seas must a white dove sail   Before she sleeps in the sand?
Yes, 'n' how many times must the cannon balls fly   Before they're forever banned?
The answer, my friend, is blowin' in the wind,   The answer is blowin' in the wind.
How many years can a mountain exist                         Before it's washed to the sea?
Yes, 'n' how many years can some people exist          Before they're allowed to be free?
Yes, 'n' how many times can a man turn his head,       Pretending he just doesn't see?
The answer, my friend, is blowin' in the wind,     The answer is blowin' in the wind.
How many times must a man look up                Before he can see the sky?
Yes, 'n' how many ears must one man have     Before he can hear people cry?
Yes, 'n' how many deaths will it take till he knows      That too many people have died?
The answer, my friend, is blowin' in the wind,     The answer is blowin' in the wind.
Ποίηση ελληνική. Άνεμος και τραγούδι
Οι έλληνες ποιητές απέναντι στον ΑΝΕΜΟ αφουγκράζονται τα υγρά που του λείπουν και συχνά προτιμούν να  τον λένε  ΑΕΡΑΚΙ που φυσά ή ΑΓΕΡΑ .  
Κι αν ο ΑΓΕΡΑΣ  φυσά, δε μας δροσίζει
κι ο ίσκιος μένει στενός κάτω απ' τα κυπαρίσσια
Γιώργος Σεφέρης

Το 'δερνε ΑΓΕΡΑΣ κι η βροχή                       
μα ήταν λιμάνι κι αγκαλιά και γλυκιά απαντοχή
Αχ, το σπιτάκι μας, κι αυτό είχε ψυχή.
Τάσος Λειβαδίτης

Φύσα αεράκι, φύσα με, μη χαμηλώνεις ίσαμε
να δω στην Κρήτη μια κορφή, που έχω μανούλα κι αδελφή
Νίκος Γκάτσος

Φύσηξε αεράκι, δρόσισε και πάρε με          
κι απ’ τη Σαλονίκη στις Κυκλάδες βγάλε με
Γιώργος Ζήκας

γιατί είμαι ΑΓΕΡΑΣ που φυσά
μέσα στης πόλης τα στενά
και κάνει τα γερμένα φύλλα να θροίζουν
Δημήτρης Παναγόπουλος

Πηγή: users.sch.gr
Thessaloniki Arts and Culture http://www.thessalonikiartsandculture.gr
 Κι εδώ θα συπληρώσω εγώ το υπέροχο τραγούδι ΜΕ ΤΑ ΔΙΚΑ ΣΟΥ ΤΑ  ΦΤΕΡΑ  https://youtu.be/5ZOUrYh-jYQ  Σε στίχους της αγαπημένης μου Ρούλας Σμαραγδάκη

Τρίτη, 5 Σεπτεμβρίου 2017

Δημήτρης Νατσιός: "Φωνάζω ελληνικά κι ούτε που μ’ αποκρίνεται κανείς"



Δημήτρης Νατσιός:
"Φωνάζω ελληνικά κι ούτε που μ’ αποκρίνεται κανείς"

«Τ΄αγγειά γινήκαν θυμιατά
και τα σκατά λιβάνι
οι γύφτοι γίναν δήμαρχοι
κι οι κλέφτες καπετάνιοι»
Γ. Σουρής

Γυρίζεις σαν άνθρωπος το μεσημέρι, το βράδυ στο σπίτι σου.
Λαχταράς την γαλήνη, την θαλπωρή, την

ανάπαυση του ιδιωτικού σου κάστρου.
Καταπώς συνηθίζεται, μαζί με τους οικείους, σε «υποδέχεται» το ανύστακτο και ακάματο τηλεοπτικό μάτι.
Συν γυναιξί και τέκνοις στυλώνεις, ασυναίσθητα, το βλέμμα σου στο μεσημεριανό - βραδινό πρόγραμμα των καναλιών.




(Οι δημοσκοπικές έρευνες κατατάσσουν την μεσημεριανή ζώνη, σ’ αυτήν με τις υψηλότερες θεαματικότητες).

Την ώρα, λοιπόν, της ευλογημένης οικογενειακής σύναξης, επιλέγουν οι κερδέμποροι του θεάματος για να προβληθεί ό,τι ευτελές και βορβορώδες κυκλοφορεί στην ελληνική τηλεόραση.
Όλα σχεδόν τα ιδιωτικά κανάλια, μιμούμενα φτηνιάρικες, κουτσομπολίστικες «αμερικανιές» (εκπομπές), ανέλαβαν εργολαβικά να παιδαγωγήσουν την ελληνική οικογένεια στην χυδαιότητα και την προστυχιά.

Το σκηνικό ίδιο και απαράλλαχτο παντού.

Μία παρουσιάστρια-εμπόρευμα γυναικείο, οπισθοτεταμένο και ημίγυμνο, για να θωπεύει τις καταχωνιασμένες φαντασιώσεις των απανταχού στερημένων, πλαισιωμένη από ένα παρδαλό ανθρώπινο συνονθύλευμα. Το συνονθύλευμα αυτό, υπακούοντας στην λογική των ποσοστώσεων, αντιπροσωπεύει όλη την ελληνική κοινωνία.

Απαραιτήτως δύο ή τρεις θηλύγλωσσοι, που διαφημίζουν κορδωμένοι το «κουσούρι» τους.

Καναδυό φτιασιδωμένα και ψιμυθιωμένα γραϊδια, κάτι σαν «ανακομιδή λειψάνων» της πάλαι ποτέ καλής ελληνικής τηλεόρασης.

Νεαρές με μισοανασηκωμένες μικροφούστες, που ονειρεύονται χρυσή, γρήγορη καριέρα –όνειρο ζωής- ελεύθερες από αναστολές και λοιπές... μικροαστικές αρετές.

Και ένα-δύο ξεθυμασμένα,παλιμπαιδίζοντα γερόντια, τύπου Κωστόπουλου, που υποδύονται, αξιογέλαστα ή αξιοδάκρυτα, τους μοσχόμαγκες.

Όλο αυτό το τιποτολόγο κράμα, χωρίς πολλή προσπάθεια, διασκεδάζει την ελληνική οικογένεια, χρησιμοποιώντας, ως πρώτη ύλη, λάσπη και σπέρμα ανακατωμένα, καλλιεργώντας στον κοινωνικό βίο τον κυρακατινισμό . Χαρακτηριστικό του αγοραίου ήθους και του παρδαλογενούς ύφους είναι ο τίτλος των σκουπιδο-εκπομπών. (Παρελαύνουν οι Ζήνες, οι Τατιάνες, οι... labires,oι menioi ).

Κατανοείς αμέσως ότι το όλο εγχείρημα, εκείνο που προπαγανδίζει συστηματικά, είναι το πνεύμα μιας καθημερινότητα, συνοψιζόμενης σε ευχάριστες «μαλακιούλες», κατά την αποκαλυπτική διατύπωση ενός βαθυστόχαστου «σχολιαστή». Οι τηλεοπτικές αυτές εκπομπές-εκκενώσεις (για να δικαιολογηθεί και το τετράστιχο του Σουρή στον πρόλογο του άρθρου) μετατρέπουν τον κόσμο σε κλειδαρότρυπα. Κλειδαρότρυπα κοσμικού παρουσιολογίου, κακεντρεχών υπονοουμένων, εκχαυνωτικού χαβαλέ για την μόδα, τον πλούτο, την καλλιτεχνία, όλα καρυκευμένα με σεξοπικάντικα αρτύματα και τετριμμένες φαντασιώσεις για όλα τα γούστα.

Οι συνέπειες όλης αυτής της αισχρότητας είναι καταστρεπτικές. Εθίζονται βαθμιαία μικροί και μεγάλοι στην μικροπρέπεια, την κατάκριση, και το κουτσομπολιό, κατηχούνται στον καταναλωτισμό και την απληστία. Εγκληματικές, κυριολεκτικά, είναι οι συνέπειες για τα παιδιά (κι αυτό λόγω της απουσίας ή της ανοχής των γονέων).

Μια όμως παραπομπή στο «αρχαίο πνεύμα» κρίνεται απαραίτητη. Ο Πλάτωνας στην «Πολιτεία» του κατέκρινε ποιητές και πεζογράφους που εκθείαζαν την βία, την παραλυσία, την ανηθικότητα. Τους καταδικάζει ως διδασκάλους της νεότητας, γιατί παρουσιάζουν στα έργα τους ανθρώπους άδικους και όμως ευτυχισμένους, και αντίθετα χρηστοήθεις αλλά δυστυχείς που ισχυρίζονται πως η αδικία ωφελεί, όταν δεν αποκαλύπτεται («...ότι εισίν άδικοι μεν ευδαίμονες πολλοί, δίκαιοι δε άθλιοι και ως λυσιτελές το αδικείν, εάν λανθάνη». 392 β). Βάζει στο στόμα του Σωκράτη να λέει στον Αδείμαντο πως όταν οι νέοι ακούνε –σήμερα βλέπουν- αφηγήσεις για ελεεινή συμπεριφορά θεών και ηρώων –τα σημερινά τηλεοπτικά νούμερα- και δεν αγανακτούν «θα καταντήσουν να μην θεωρούν ανάξιο να διαπράττουν τα ίδια και εκείνοι, που στο κάτω-κάτω είναι άνθρωποι».

Κι αν αυτό δεν είναι εμφανές, ο άμεσος επηρεασμός από την τηλεοπτική αθλιότητα καταφαίνεται στην γλώσσα. («Πού έμαθε να βρίζει;» ρωτούν πολλές φορές εμβρόντητοι οι γονείς). Η γλώσσα της τηλεόρασης είναι ανάπηρη, ανεξέλεγκτη, κακοποιημένη και πολλές φορές υβρεοβωμολοχική.

Και αυτή η γλώσσα περνάει στα παιδιά.

Στην πιο ευαίσθητη περίοδο της γλωσσικής του εκπαίδευσης το ανυπεράσπιστο και απομονωμένο μπροστά στην τηλεόραση παιδί, «διδάσκεται» κατακρεουργημένο τον ελληνικό λόγο.
Έχει ειπωθεί πολύ εύστοχα πως για το παιδί σήμερα η τηλεόραση έχει γίνει τρίτος γονέας και μητρική του γλώσσα δεν είναι πια η γλώσσα της μητέρας αλλά της τηλεόρασης.
Μία γλώσσα φτωχή και φτηνή σε λέξεις αλλά πλούσια και ελκυστική σε εικόνες. Ίσως αυτά φαίνονται κάπως χιμαιρικά.
Ίσως.
Όσοι όμως είμαστε μέσα στην τάξη μιλούμε «εκ πείρας». Και αυτή η «ιδίοις όμμασι» πείρα είναι αποκαρδιωτική.

(Τούτη την εποχή, που κάθε βράδυ τα μυαλά των Ελλήνων «παιδαγωγούνται»-αλέθονται στην "πατάω επί πτωμάτων", αγωγή του «Survivor», με αυτό το κρανιοκενές κοπάδι των γυμνοσάλιαγκων «παικτών» και απολαμβάνουν την κνίσσα της απύθμενης ανοησίας, τα παιδιά στο σχολείο -«ον μιμητικότατο» κατά τον Αριστοτέλη, το παιδί- στους αύλειους χώρους χωρίζονται σε μαχητές και διάσημους και διαγωνίζονται με έπαθλο το κολατσιό τους.
Ποιος φταίει; Από γενιά σε γενιά κληροδοτείται η παρακμή και η αποσύνθεση της πάλαι ποτέ ελληνικής κοινωνίας).

Και γιά επανέλθουμε στην γλώσσα.

«Ο άνθρωπος», λέει ο Μπρεχτ, «για να νιώσει άνθρωπος πρέπει να τον φωνάξεις». Να τον πεις άνθρωπο.

«Το παιδί αν δεν ακούσει να μιλάνε για αγάπη, δεν θα νιώσει αγάπη. Αν δεν ακούσει να του μιλάνε γιά αξίες, δεν θα αισθανθεί την ανάγκη να αγωνιστεί γιa αξίες. Κι έτσι ποτέ δεν θα γίνει παιδί με αξία». (Σ. Καργάκος, «Αλεξία», σελ. 142).

«Μία-μία σβήνουν από την γλώσσα μας λέξεις μεγάλες, όπως η τιμή, η αξιοπρέπεια, η αγνότητα, η αρετή, η φιλία και δεν αισθανόμαστε πως το να λείπουνε από το στόμα μας οι τέτοιες λέξεις, σημαίνει πως σβήσανε από μέσα μας οι ευγενέστερες φλέβες του ανθρώπινου μεγαλείου» γράφει ο Κόντογλου στην «Βασάντα».

(Έχω γράψει και το ξαναγράφω πώς ποτέ δεν άκουσα μαθητή μέσα στην τάξη να μεταφέρει εξωσχολικές εμπειρίες ή γνώσεις, χωρίς να αρχίζει τον λόγο του με την εξής στερεότυπη πια φράση «κύριε, είδα στην τηλεόραση»).

Θα κλείσω με μια παρατήρηση. Θα θυμούνται οι παλαιότεροι αναγνώστες πώς στα παλιά αναγνωστικά κυριαρχούσε το κείμενο και η εικόνα ήταν δευτερεύουσας σημασίας.
Στα νέα αναγνωστικά, επικρατεί η εικόνα και υποσκελίζεται το κείμενο, ο λόγος.

Αυτή η αλλαγή δεν έγινε τυχαία.

Η σημερινή γενιά της εικόνας, της τηλεόρασης, δυσανασχετεί με τον γραπτό λόγο, γιατί αυτός απαιτεί σκέψη και μόχθο για κατανόηση.
Η εικόνα είναι εύκολη, αλλά «τρώει», ακρωτηριάζει τον λόγο.
Ίσως στο μέλλον αντικατασταθεί ο δάσκαλος, από μία τεράστια οθόνη στην θέση του πίνακα, όπου θα «παίζεται» το μάθημα. («Φωνάζω ελληνικά κι ούτε που μ’ αποκρίνεται κανείς», κραυγάζει προφητικά ο Ελύτης).

Ανδρώνεται μια γενιά, που βλέπει το... Survivor, αλλά δεν θα ξέρει πώς να επιβιώνει.





Το διαβάσαμε από το: «Τ΄αγγειά γινήκαν θυμιατά και τα σκατά λιβάνι οι γύφτοι γίναν δήμαρχοι κι οι κλέφτες καπετάνιοι» http://thesecretrealtruth.blogspot.com/2017/08/blog-post_4317.html#ixzz4roruEXze

Παρασκευή, 4 Αυγούστου 2017

Απλά… σε Ευχαριστώ!

Θοδωρής Γιαννόπουλος
 
Την σημερινή μου προσευχή, αποφάσισα να την μοιραστώ μαζί σας, να την γράψω έτσι όπως την νοιώθω να βγαίνει από μέσα μου. Ίσως κάποιοι να ταυτιστείτε μαζί μου, άλλοι πάλι να νομίσετε ότι ξαφνικά τρελάθηκα και άρχισα να γράφω αδιάφορα ξενέρωτα άρθρα απλά και μόνο για να γράψω κάτι. Αυτό, για μένα είναι κατάθεση ψυχής, και αρχίζει με μια ευχαριστία προς τον Θεό.
– Σε ευχαριστώ Θεέ μου, για το πολύτιμο δώρο το οποίο απλόχερα μου έδωσες. Την Αγάπη. Την ικανότητα να μπορώ να αγαπώ αληθινά, ελεύθερα και χωρίς όρους ή προϋποθέσεις.
– Σε ευχαριστώ που έχεις κάνει την καρδιά μου ανοιχτή και μπορεί να αγκαλιάζει ακόμα κι όσους την στενοχωρούν ή δεν της φέρονται καλά.
– Σε ευχαριστώ για το μεγαλείο της στοργής που έχεις βάλει στην καρδιά μου και μπορώ να απλώνω ένα χέρι βοηθείας σε όποιον το χρειαστεί ή το ζητήσει.
– Σε ευχαριστώ που στις δύσκολες στιγμές των άλλων μπορώ και στέκομαι δίπλα τους σαν αληθινός φίλος, σαν άνθρωπος που με αγάπη, προσοχή και φροντίδα βοηθώ να ξεπεράσουν οτιδήποτε τους ταλαιπωρεί, που έστω και μια μικρή μου κουβέντα θα μπορέσει να φέρει το χαμόγελο στα χείλη τους.
– Σε ευχαριστώ που με έμαθες να αγαπώ τους γύρω μου χωρίς αντάλλαγμα και που μπορώ να τους κρατώ το χέρι στη δυσκολία, στον πόνο, στην ανάγκη να είμαι εκεί.
– Σε ευχαριστώ που μου έχεις δείξει τον δρόμο να μπορώ να οδηγώ τους άλλους σε αισιόδοξα μονοπάτια, σε φωτεινά σημεία που μόνο κοντά Σου μπορούν να οδηγήσουν.
– Κυρίως σε ευχαριστώ για όλα όσα με έχεις κάνει να νιώθω απόψε και πάντα, για την αγάπη που η καρδιά μου αυτή τη στιγμή νιώθει, για όλες τις φορές που κοιτάζω το πρόσωπό μου στον καθρέπτη και βλέπω μια γαλήνια φυσιογνωμία.
– Σε ευχαριστώ πάνω από όλα γιατί έχω συνειδητοποιήσει πόσο τυχερός κι ευλογημένος είμαι, που μπορώ και αγαπώ τους άλλους, τον εαυτό μου και Εσένα.
– Απλά…    σ΄ευχαριστώ !!!

  Για τον συγγραφέα
Κάθε κύμα είναι ένας ψίθυρος της θάλασσας, ένα αιώνιο τραγούδι γραμμένο σε μια παρτιτούρα που μόνο η καρδιά μπορεί να διαβάσει. Μελωδία που ταξιδεύει σε μακρινούς τόπους, με ανθρώπους τόσο διαφορετικούς μα συνάμα τόσο ίδιους. Στην απλότητα της θάλασσας χάνεσαι, αντικρίζοντας τα κρυφά συναισθήματα. Στον απέραντο γαλάζιο ορίζοντα που κερνά, τα μάτια μεθάνε, και για όσο διαρκεί η μέθη το μυαλό αγκαλιάζει τη καρδιά.

Πέμπτη, 20 Ιουλίου 2017

Ο κ. Βαρουφάκης...πάλι στην επικαιρότητα...






Η επικαιρότητα έφερε στο προσκήνιο μέσω των ΜΜΕ τον κ. Βαρουφάκη κι εγώ δράττομαι της ευκαιρίας να σας παρουσιάσω ένα στιχούργημα που γράφτηκε σε συνεργασία με την αγαπημένη φίλη και ταλαντούχα στιχοπλόκο, Φιλία Β., την εποχή που το άστρο του κ. Βαρουφάκη μεσουρανούσε και η κ. Ζωή Κωνσταντοπούλου ήτανε Πρόεδρος της Βουλής....(και διηγώντας τα να κλαίς....στην κυριολεξία)




H νύχτα φέρνει….

Η νύχτα φέρνει έρωτα και βράδια αξημέρωτα...
οι νιόπαντροι στον τέταρτο , θηρία ανημέρωτα…
κι είναι παλιά, ανάθεμα ,η πολυκατοικία,
δεν έχει ούτε μόνωση, στα έρμα τα τοιχία…
και κάθε αναστεναγμός και βογγητό ακόμη,
ακούγεται σαν νά΄μαστε, παρέα στο σεντόνι....
Κι εκεί που είμαι έτοιμη, λιγάκι να γλαρώσω,
τινάζομαι από τις φωνές που μπήγει η κυρά Φρόσω...
«Εν εξάλλω» η κυρά Φρόσω, κατεβάζει στον Θανάση,
τα καντήλια της ζωής του, λέει, πως τώρα είναι σε φάση,
που του τρέχουνε τα σάλια σαν κοιτάει τα κοριτσάκια
στα ταμεία του σούπερ μάρκετ, και γεμίζει καροτσάκια,
τόσο που δεν έχει χώρο στο τριάρι να χωρέσουν
και τα καταπίνει ο ίδιος γιατί λέει του αρέσουν!
Κι  έτσι η μπάκα του κορόιδου, έχει γίνει σαν σωσίβιο
τόσο που η ταμίας τον βλέπει.... ολοστρόγγυλο  αμφίβιο!
Μα κι’ η γνώμη της Φροσούλας  είναι κάπως μια απ’ τα ίδια:
σαν σακί ,αυτή τον βλέπει, φουλ ως πάνω στα σκουπίδια.
Τώρα, πώς τον ενυμφεύθη....  είναι μια παλιά ιστορία….
κι από τέτοιες τραγωδίες, τίγκα η πολυκατοικία!
Πάνω που γύρισα πλευρό και ένοιωσα νυσταγμένη,
μια λιγούρα μ΄έπιασε τρελή, καταραμένη…..
έφαγα βλέπεις ελαφριά, γιαούρτι, παξιμάδι....
άρχισαν τα γουργουρητά και που να βγεί το βράδυ,
σηκώνομαι ξυπόλυτη, γραμμή για την κουζίνα,
λίγο σαλάμι και τυρί, ελιές καμιά ντουζίνα...
η ώρα πήγε δυόμισυ κι εγώ πάω στο κρεββάτι,
μα μέχρι τις τρεις και μισή....δεν έχω κλείσει μάτι….
Οι επάνω, πέντε- έξι φορές, τραβήξαν καζανάκι
και από το δρόμο ακούγεται… τέρμα…η Αρβανιτάκη…
 «Η νύχτα κατεβαίνει με μαύρο φερετζέ
 κι η πόλη διψασμένη για φώτα και σουξέεεεεε.»
εγώ όμως τι φταίωωωω, θέλω να κοιμηθώωωω,
όμως στριφογυρίζω….μήπως να σηκωθώ;
Και κάπου εκεί ακούγεται μια μελωδία φάλτσα,
ώρες είναι, ξημέρωμα, ν΄ ακούσω και την Μπάλτσα!
Αϋπνίες κι’ ο απέναντι; Χριστέ και Παναγιά μου!
βιολί να μάθει βάλθηκε στην πλάτη τη δικά μου.
Κάθε που τούρχεται, καλέ, αρπάει το δοξάρι
το τρίζει πάνω στις χορδές κι’ ο χάρος όποιον πάρει!
Στο μαξιλάρι χώνομαι, σκεπάζομαι ως πάνω
μπα, δε βαριέσαι, τέλειωσε, τον ύπνο μου τον χάνω,
και πήγε κιόλας τέσσερις, μάτια ανοιχτά σαν κιάλια,
δε βρίσκω και τη ρομπ ντε σάμπρ.... τα νεύρα μου τσατάλια.
Στο στήθος μου σφυροκοπά ανάστατη η καρδιά μου,
βαρυανασαίνω κάτωχρη και ψάχνω τα γυαλιά μου,
στην τουαλέτα εφορμώ, ίσα-ίσα που προφτάνω ,
να ξαλαφρώσω η δύστυχη,  πριν πάνω μου τα κάνω!!!
Ξαπλώνω γι άλλη μια φορά, πιο αποφασισμένη,
μέσα στα επόμενα λεπτά να είμαι….κοιμισμένη,
μετράω γίδες και τραγιά, μετράω προβατάκια,
μα ύπνος δεν λέει ναρθεί , να κλείσω τα ματάκια
κι έστω, δυό ώρες ήρεμα, να αποκοιμηθώ….
για φόρτιση μπαταριών και να μην τρελαθώ,
κι εκεί που από τα πολλά, τα βλέφαρά μου κλείνουν
και ξεκινούν τα όνειρα, παράσταση να δίνουν,
σα σίφουνας ορμητικός, πάνω στη μηχανή του,
ο Βαρουφάκης εφορμά και η Ζωή μαζί του !!!
Αυτή ουρλιάζει υστερικά, ζητάει τ΄όνομά μου,
θα μ΄απολύσει τελικά….θα χάσω τη δουλειά μου,
αυτός μου δίνει συμβουλές : « να κάνω λιτό βίο…»
τινάζομαι περιδεής, λουσμένη ιδρώτα κρύο….
Πορτοκαλί με πράσινο φορούσε η πρόεδρος μας
γιακά με ρίγα κόκκινη της “Prada” ο παίδαρος μας.
Υπάρχει πιο χειρότερος στον κόσμο εφιάλτης;
συνδυασμός του θανατά, σου λέω, μην το ψάχνεις.
Στριφογυρίζω, αγωνιώ, γαρδούμπα το σεντόνι....
πώς γίνεται; Είν’ άνοιξη κι’ ο ιδρώτας με παγώνει.
μα, να,  μια αχτίδα πέρασε απ’ την κλεισμένη γρίλια,
ξανάρθε ελπίδα ολόγλυκια σαν παγωτό βανίλια!
Bουτάω το τηλεκοντρόλ και τι να δω, Χριστέ μου.....
η Μέρκελ κι’ ο Αλέξης μας σε εκπομπή του.... Θέμου!
Γελάνε, χαριεντίζονται.... Κάναν’ καινούρια αρχή,
κι’ ο Ντράγκι με την κάνουλα ρίχνει ευρώ βροχή!
Συνταξιούχοι βγήκανε στο δρόμο με τραγούδια,
κι’ απολυμένοι υπάλληλοι τους ραίνουν με λουλούδια,
κι’ απάνω που είμ’ έτοιμη να στήσω πανηγύρι,
ήχος στ’ αυτάκια μου στριγκός! Χτυπάει το ξυπνητήρι....


Aπρίλιος 2015
Προϊόν συνεργασίας Κλαυδίας και Φιλίας